SURXON VOHASI AHOLISI MAʼNAVIY QARASHLARI VA XOʻJALIK FAOLIYATIDA TANDIR VA OʻCHOQNING ETNOGRAFIK TAHLILI
Ushbu maqola Oʻzbekiston xalqining, xususan, Surxon voħasi aholisining anʼanaviy turmush tarzi, moddiy madaniyati va maʼnaviy qarashlarida tandir hamda oʻchoqning tutgan muhim oʻrnini etnografik jihatdan tahlil qiladi. Tadqiqotda mazkur oshxona anjomlarining nafaqat xoʻjalikdagi amaliy ahamiyati, balki rizq-roʻz, fayz-baraka va poklik ramzi sifatidagi chuqur ijtimoiy-madaniy vazifasi ochib berilgan. Maqolada tandir turlari (oʻchoq tandir, devor tandir, yer tandir), ularni yasash texnologiyasi hamda qadimiy tovatoshda non yopish usullari qiyosiy oʻrganiladi. Yangi tandir va oʻchoqni oʻrnatish, ularga hurmat koʻrsatish, shuningdek, kelinlarni oʻchoq boshiga olib borish kabi animistik qarashlar bilan bogʻliq boʻlgan maxsus urf-odatlar va irim-siirimlar ilmiy adabiyotlar va dala tadqiqotlari asosida yoritilgan.
Maqolaning to'liq PDF nusxasi
Maqolani o'qish uchun PDF faylni oching yoki yuklab oling.
- Бўриев О. Қозон — ризқу рўз ва қут-барака рамзи... – Б. 87.
- Маҳмудов К. Ўзбек тансиқ таомлари... – Б. 16, 17.
- Турсунов Н. Жанубий Сурхон воҳаси этнографияси... – Б. 92.
- Жабборов И. Ўзбек халқи этнографияси... – Б. 51–52.
- Шаниязов К. Ш., Исмаилов Х. И. Этнографические материалы... – С. 107; Жилина А. Н. Современная материальная культура сельского населения Ташкентской области Узбекской ССР // Материальная культура народов Средней Азии и Казахстана. – М.: Наука, 1966. – С. 119.
- Файзуллаева М. Сурхон воҳаси ижтимоий ҳаётида таомлар билан боғлиқ анъана ва маросимлар... – Б. 40, 51, 93.
- Токарев С. А. Ранние формы религии. – М., 1964. – С. 256–263.
- Dala yozuvlari. Surxondaryo viloyati Oltinsoy tumani Chinor qishlogʻi. 2023-yil.